دیدار اهالی فرهنگ و شعرای پیشکسوت و جوان کشور
شعرآیینی : گذشته، حال، آینده

 
هوالجمیل
به مناسبت فرا رسیدن روز قلم و ماه مبارک رمضان و تکریم آثار توحیدی در روزپنج شنبه 15/4/92طی دیداری که همراه مدیرانجمن جناب حجت الاسلام سید بشیرحسینی و شاعران و مداحان جامعه ادبی نیر تبریزی(آذری زبانان شعرآیینی قم) با جناب استاد محمد علی مجاهدی(زید عزه العالی) داشتیم،بنده پیش ازشعرخوانی و یادآوری خاطرات انجمن ادبی محیط و قریب به دو دهه حضور در محضر ایشان،نکاتی درباره ی مکتب شعر دینی و جریان شعر آیینی،به اجمال عرض کردم که چکیده ی آن چنین است:
1.آثار توحیدی آیینی از بدو تولد شعر فارسی دری- بعد از اسلام-در آثار اغلب بزرگان شعر و ادب از فرق و آیین های مختلف حضوری آشکارا داشته و سابقه ای هزار و دویست ساله دارد وتمام دیباچه ها و سرآغاز مثنوی ها و غزل های عرفانی و ساقی نامه ها،آکنده از شعر توحیدی آیینی است.
**
2. اصل و اساس "مکتب شعر دینی و جریان ادبی آیینی" به تفکر وحیانی رسول گرامی اسلام(ص)و نصوص ولایی، یعنی قرآن وعترت برمی گردد و ما گسترش دهنده ی افکار و آثار متاثر ازحدیث نبوی و شریعت ایشان و سیره ی معصومین علیهم السلام هستیم،نه انواع دیگر ادبی،با تفکر غربی و یونانی!
**
3.شعر آیینی کنونی دارای آسیب های فراوانی در لفظ و معنا و ساختار و محتواست!بخصوص محتوا و پیام شعر؛ که در برخی از آن ها،به جای مدح، برعکس "ذم ممدوح" دیده می شود.لذا پیرایش و ویرایش آثار توحیدی آیینی و ولایی از اهمیت وی
ژه ای برخوردار است.

****
در آن جسله صمیمی هم ، جناب استاد محمد علی مجاهدی
(ریاست محترم دبیر خانه ی دائمی شعر آیینی و بنیان گذار جریان ادبی آیینی)نیز ضمن تشکر از حضور شاعران و مداحان آذری زبان،مطالبی درباره ی تشکیل دفتر و دبیرخانه شعر آیینی  کشوردر قم و ضرورت پیگیری تشکیل آن و باید و نبایدهای شعر آیینی سخنانی مبسوط بیان فرمود؛ که خلاصه ی آن چنین است:
1.شعر فارسی-توحیدی،آیینی-از اواسط قرن دوم هجری شمسی در ایران و در زمان یعقوب لیث صفاری رواج یافت و از آن به بعد، دراغلب آثار بزرگان فرهنگ و ادب این سرزمین ، انواع اشعار توحیدی،ولایی،عرفانی و حکمی و پندی دیده شده است . سبقه ی دینی و روند شعر متعهد ایران سابقه ی هزار ساله دارد.
**
2.شعر آیینی امروز نیاز مبرمی به آسیب شناسی دارد که در طی چندین ماه با بررسی برخی از کتاب های منتشر شده با عنوان شعر آیینی ؛ضرورت این مسئله را به متولیان فرهنگی کشور گوشزد می کنم.باندهای مافیایی که خودسرانه آثاری تحت عنوان"آیینی"چاپ می کنند و در آن ها نه رعایت حقوق خداذوالجلال انجام می گیرد و نه حرمت اولیا الله،باید تحت نظارت(دفتر شعرآیینی) چاپ شوند.لذا ضرورت نظارت بر صلاحیت چاپ و انتشار چنین آثاری تنها بر عهده ی دبیر خانه ی دائمی شعر آیینی می باشد؛ نه سلیقه های گروهی و فردی !
**
3.دبیر خانه ی دائمی شعر آیینی ضرورت فعالیت خود را بر سه محور:پژوهش،آموزش و آسیب شناسی، بنیان گذاشته است و قبل از هر چیز باید آثار چاپ شده و در حال چاپ مورد نظارت و نقد و آسیب شناسی قرار گیرند ؛ تا روند کنونی بهبود پیداکند. مراحل بعدی فعالیت ،ضمن جذب و به کارگیری افرادتحصیل کرده و  مطلع و کارشناس در زمینه ی پژوهش و آموزش ، تحقیقات کتابخانه ای و میدانی خودرا نیز در زمینه شعر آیینی ادامه خواهدداد.
**
4. جناب آقای حسینی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تا قبل از تودیع، باید وضعیت دفتر شعر آیینی و دبیرخانه دائمی آن را سامان ببخشند ؛ تا تمام زحمات چندین ساله به هدر نرود و ما مجبور نشویم راه رفته را دوباره بیازماییم!چرا که پیگیری های چندین ساله باعث تصویب آن در وزارت خانه شده است.عدم ثبات آن و جذب بودجه ی لازم ،حرکتش را کند خواهد کرد.
**
5.افراط و تفریط در" تولی و تبری" نباید باشد،چرا که در اغلب موارد به واسطه ی یک قطعه شعر،یک فتنه ی قومی و مذهبی به راه افتاده وبا ایجاد یک مداحی از روی تعصبات بی جا و یا بالعکس عدم تعصبات دینی معقول؛ یک شهر دچارفتنه و اختلاف مذهبی شده است.شاعران ولایی باید نسبت به آنچه به عنوان "تولی"و انچه به عنوان"تبری"می سرایند؛ افراط و تفریط از خود نشان ندهند.در برخی از موارد،با رفتارهای ناشیانه ی خود چنان به اهداف دشمنان اسلام کمک می کنیم که بودجه های میلیاردی آن ها نمی تواند، چنان کارستان کند!
ایشان درپایان عرایض شان ،شاعران آذری زبان را نسبت به آموزش و پژوهش ترغیب کرده و توصیه کردند،اهتمام ویژه ای برای تکمیل آموزش های خود داشته باشند. ازاساتید جامعه ی ادبی نیرو کتب شاعران پیشین بهتر بهره ببرند، تا آثاری به مراتب بهتر و گیراتر به جامعه ی ادبی آذری زبان ارائه دهند.
***
دراین دیدارمدیرجامعه ادبی طی گزارشی از عملکرد آن در طی سال، از جناب استاد خواستند به دلیل نوپایی جامعه ی ادبی نیر، به مسئولین فرهنگی استان قم ضرورت فعالیت جامعه را گوشزد نمایند ؛ تا بودجه ی لازم و مکفی برای فعالیتش در نظر گرفته شود. بلکه با توجه مسئولین بتواند به حرکت خودادامه دهد.
بعد از سخنان یکی از محققین جوان در ادبیات آذری ،شعرخوانی مرثیه سرایان ومداحی مداحان خوش لهجه و خوش بیان آذری شوری به یادماندنی به محفل بخشید.
در پایان نیز،استاد مجاهدی با همان متانت همیشگی؛ چند رباعی از آثار توحیدی و یک غزل عاشورایی قرائت کردند؛ که محتوای این غزل خودبیانگربن مایه و اساس شعر آیینی است:
 
دلی که خانهء مولا شود حرم گردد
  کز احترام علی(ع)کعبه محترم گردد
من از شکستن دیوار کعبه دانستم
  که هر کجا که علی پا نهد،حرم گردد
دلی که جام بلا را کشیده تا خط جور
 چه  احتیاج  که دنبال  جام جم  گردد ؟
قبول خاطر «خون خدا» شدن شرط است
 نه هر که مرثیه ای ساخت "محتشم" گردد    
****
سیدعلی اصغرموسوی
قم  - 30/4/92

....